همه چیز دنیا حساب و کتاب دارد. این جمله را بارها و بارها شنیده‌ایم و شاهد اصلی آن آماری است که از نتایج کار باقی می‌ماند. اما این نکته را هم باید در نظر داشت که همیشه حاصل انجام یک پروژه چندین آمار مرتبط با هم است که بررسی و تحلیل هرکدام از آنها به تنهایی، فقط بخشی از حقیقت را بازگو می‌کند که بی‌شک واقعیتی تحریف شده است.
به عنوان یک مثال ساده، خرید یک ماشین لباس‌شویی را در نظر بگیرید:
در این مثال، آمار نقدینگی خانواده کاهش یافته، آمار تعداد لوازم خانگی بیشتر شده، حجم کار انجام شده در خانه کاهش یافته، وضع رفاهی خانواده بهتر شده، سرعت تنظیف لباس‌ها افزایش یافته، آمار برق مصرفی افزایش خواهد یافت، میزان آب مصرفی کاهش خواهد یافت و ... .
حالا فرض کنید بخواهیم بخشی از این آمارها را بررسی کنیم؛ به عنوان نمونه در این مثال آمار نقدینگی کاهش و هزینه برق مصرفی افزایش خواهد یافت. در صورت بررسی این دو موضوع به صورت جدا از پارامترهای دیگر می‌توان نتیجه گرفت که خرید ماشین لباس‌شویی به نفع خانواده نبوده است!!! حال آنکه واقعیت چیز دیگری است.
اما متاسفانه شاهد آن هستیم که در بین مدیران ارشد جامعه معمولاً آمارها به همین صورت بررسی می‌شوند، به عنوان مثال 180 پروژه را برای استانی تعریف می‌کنند که 140 پروژه‌ی آن برنامه‌های جاری استان است که خواه، ناخواه انجام می‌شوند، 35 پروژه‌ی آن اعتبار اندکی در حد بودجه جاری استان را طلب می‌کند و تنها 5 پروژه اساسی در این فهرست دیده می‌شود که نیاز به مصوبه‌های ملی و تخصیص بودجه دارد و اعتباری طلب می‌کند در حدود چند برابر 175 پروژه‌ی دیگر. بعد در حالی که 100 پروژه از موارد جاری تکمیل شده، 50 پروژه کوچک دیگر در حدود 80 درصد پیشرفت داشته، 20 پروژه متوسط در حد 50 درصد پیشرفت داشته و 10 پروژه اساسی پیشرفتی کمتر از 10 درصد داشته‌اند، در یک آمار کلی اعلام می‌کنند که 180 مصوبه، بیش از 90 درصد پیشرفت داشته است!!! به فرض که این آمار درست و دقیق باشد، پس چرا میزان هزینه لازم برای انجام پروژه‌ها و درصد محقق شده‌ی آنرا اعلام نمی‌کنند؟
این نوع برخورد با برنامه‌ها، در حقیقت نمایاندن بخشی از واقعیت است که به تحریف حقیقت بیشتر می‌ماند، باید به این آمارگویان گفت: »برادر من لا اله یک چیز است، با الی الله یک چیز دیگر.«