هر چند وقت يکبار لازم است که يک موضوعي آدم را به خودش بياورد و شايد ترتيبها و زمانها از آن دست باشند. به همين دليل يادداشت شماره 200 نقدحال مرا واداشت به نگاهي ديگر به مقولهي روزنامهنگاري.7
چه خبر؟
امروز چند روزنامهنگار را ميشناسيد كه در همسايگي شما زندگي ميكنند؟
كمي فكر كنيد، شايد پاسخ دادن به اين پرسش سخت نباشد. بگذاريد پرسش را طور ديگري مطرح كنيم. شما چند روزنامهنگار در همسايگي خود ميشناسيد كه مشكلات مختلف مادي دارند.
چه بسيار روزنامهنگاراني اكنون در سراسر جهان زندگي ميكنند كه به عنوان مثال دغدغه روزمره يك گزارش تحليليشان خانهدار شدن بخشي از اقشار جامعه است، اما خود سالهاست در خانهاي استيجاري زندگي ميكنند. اين واقعيتي است كه در حاشيه زندگي بسياري از روزنامهنگاران پيله بسته است. شايد نوع و جنس كار روزنامهنگاري اين نوع واكنشها را ميطلبد. شايد به همين سبب باشد كه لويد اسپنسر، نظريهپرداز بزرگ رسانه در جايي گفته است روزنامهنگاران درست مثل نمايندگان پارلمان يك كشور، نماينده مخاطبان خود هستند زيرا بدون آنكه راي بياورند، سمت نمايندگي مخاطباني را دارند كه با خواندن مطالبشان به ايشان راي ميدهند.
حتي در اين ميان بايد وظيفه روزنامهنگاران را در اين زمينه سختتر و دشوارتر قلمداد كرد، زيرا خودشان اين مسير را انتخاب كردهاند تا نماينده مردمي باشند كه ميخواهند مشكلاتشان از دريچه قلم ايشان به زبان آيد.
شايد به همين سبب باشد كه روزنامهنگاري اكنون در ميان معدود شغلهاي پر خطر در دنياي معاصر به شمار ميرود. شغلهايي مانند كار كردن در معادن كه يك لحظه غفلت باعث مرگ خواهد شد. براستي مرگ در حوزه روزنامهنگاري چگونه تعريف ميشود؟
مطبوعات بايد منتشر شوند
تا وقتي خبر براي انتشار وجود دارد، به خبرنگار و روزنامهنگار نياز است. اصلا بياييد به اين موضوع فكر كنيم كه اخبار بدون تحليل و نگاه يك رسانه كه از ديدگاه روزنامهنگار عبور ميكند، منتشر شود، چه اتفاقي خواهد افتاد. هيچ. تنها رويدادها ميآيند و ميروند و اگر خوب يا بد باشند، هيچ جرياني در حاشيه آنها رخ نميدهد.
خنثي بودن در قبال رويدادها همان موضوعي است كه باعث ميشود ضرورت بيشتري براي حرفه روزنامهنگاري و در كنارش توليد يك رسانه بيشتر حس شود. اما چه اتفاقي خواهد افتاد كه نگاه يا همان تحليل از كنار رويدادها دور شده و اخبار به طور خنثي منتشر شوند. به عنوان مثال «اثر سردي» (chilling effect) يكي از مفاهيم ارتباطاتي است كه در اين مورد شايد بيشتر به كار آيد. اين اصطلاح زماني در جوامع مختلف به كار گرفته ميشود كه در محافل رسانهاي، روزنامهنگاران نظرات خود را به هر دليلي به طور آشكار بيان نكنند. اين «اثر سردي» ضرورت حضور نگاه روزنامهنگارانه را توجيه ميكند تا به دلايل متعدد چاپ يك روزنامه توجيه شود. انتشار اخبار بدون نگاه معني ندارد. اينجاست كه بحث روزنامهنگاري متعهدانه به وجود ميآيد و وظيفهاي كه رسانه در اين ميان بهدوش ميكشد.
برگرديم به جايي كه شما از دوستي ميپرسيد: «چه خبر؟» دست نگه داريد شما به دنبال رسانه هستيد، اما بيشک از ميان افراد دور و برتان شخصي را براي پرسيدن اين سئوال انتخاب كردهايد كه به شما نزديكتر است. شايد بهتر است بگوييم نگاهش به انديشه شما نزديكتر است، يعني رسانهاي است كه شما خواستهايد آن را انتخاب كنيد. حتي بهتر است بگوييم تحليلي كه آن دوست از رويدادهاي مختلف به زبان ميآورد دليل انتخاب وي براي اين پرسش بوده است كه «چه خبر؟»


نظرات (۱)
عالیییییییییییییییییییییییییییییی بودددددددددددددددددددددددددددددد
ارسال شده توسط ناشناس | ۱۷ آبان ۱۳۸۹ ۱۱:۴۸ بֽظֽ
ارسال شده در ۱۷ آبان ۱۳۸۹ ۲۳:۴۸